Prijavite se na newsletter


Home O nama About US Doniraj Autori Tekstovi Intervjui Prevodi Recenzije Vesti/Komentari



Povodom godišnjice „(prisa)jedinjenja“ Vojvodine Srbiji




Muzej Vojvodine

09/06/2019

Tokom bavljenja fenomenom istorijskog revizionizma u poslednjih desetak godina, u aktivističkoj i kritičko-naučnoj javnosti detektovano je nekoliko dominantnih konceptualnih osnova ovog fenomena:

– Manipulacije samim istorijskim podacima (falsifikovanje, prećutkivanje, ignorisanje, selektivna upotreba, mešanje i/ili izjednačavanje podataka različite važnosti i vrednosti itd.);

– Manipulacije u postupku interpretacije podataka (zapostavljanje, tendenciozno prikazivanje ili potpuno potiskivanje istorijskog konteksta, tumačenje događaja jednog specifičnog prošlog vremena selektivno izabranim kriterijumima današnjice, insistiranje na „neideološkom“, navodno objektivnom pristupu uz miniminiziranje ili prikrivanje smisla i uticaja hegemonog političkog i ekonomskog okvira produkcije i funkcije svake istoriografije itd.);

– Manipulacije kriterijumima u analizi i kritici reprezentacije, tj. raznih oblika predstavljanja istorijskih događaja (borba za ili protiv stvarnih ili ciljno proglašenih streotipa, proizvoljno i maliciozno tumačenje namera umetničkih, obrazovnih ili memorijalnih principa i praksi itd.).

Kao ideja vodilja tih i drugih konceptualnih osnova i smernica:

– doprinos aktuelno dominantnom, u pogledu naučne metodologije slabo ili nimalo zasnovanom istorijskom revizionizmu, kao neizostavnom delu borbe za društvenu moć u klasnom društvu – klasne borbe. Fenomen istorijskog revizionizma se, zahvaljujući podjednako naporima vladajućih političkih struktura od kraja osamdesetih do danas, kao i raznovrsnim i raznorodnim izazvanim otporima, ispostavio kao bitan za strukturisanje i funkcionisanje svih političkih diskursa u igri za raspodelu ili preraspodelu tranzicionog kolača, što je ujedno i dominantna, ako ne i trenutno jedina relevantna igra u političkom polju.

U povodu godišnjice „prisajedinjenja“, „priključenja“, „pripajanja“ Vojvodine Srbiji, ili kako se već sve ne naziva istorijski događaj kojim se bavila i minijaturna studija udruženja ReEX (ne uzimajući u obzir tendenciozno glorifikujuće ili diskvalifikujuće termine), javnost se srela sa svim pomenutim  konceptualnim osnovama revizionizma, i to i u nekim novijim i složenijim kvalitetima i intenzitetima. U želji da se otvori diskusija van dominantnih propagandno-političkih ciljeva i okvira, projekat studije „Diskursi o prisajedinjenju“ se našao na možda i tipičnom mestu namere za, u datoj konstelaciji „nesvrstanu“, istraživačku praksu: neizbežne teme, složeni zadaci, nikakva sredstva. Uvažavajući specifičnost istorije i savremenosti u odnosu Vojvodina-Srbija, i tim specifičnostima generisane argumentacije i retorike od važnosti za ukupna politička promišljanja i, koliko god marginalne pokušaje emancipatorskog delovanja, imalo je smisla inicirati trezveniju ali i ambiciozniju diskusiju od onih postojećih, koncipiranih i nametanih od hegemonih političkih snaga. Ponuđeno je stoga jednom broju teoretičara-ki i aktivista-kinja, povremenih saradnika i saradnica organizacija Rex i ReEX iz Vojvodine, da reflektuju datu temu kroz analizu samih diskursa koji su povodom godišnjice „prisajedinjenja“ bili dominantno prisutni i delatni u političkoj i široj javnoj sferi. Ideja je bila da se dobije nekoliko tekstova kakvi su svakako potrebni kritičkoj javnosti, ali su se teško mogli naći u postojećim medijima, klijentistički upregnutim u hegemone političke i ekonomske propagandne strategije. Skoro da se ni u štampi ni na internetu nije mogao naći tekst koji se nije fokusirao na stereotipe ili na incidente, u čemu ni izvikani „ozbiljni“ ili „alternativni“ mediji u osnovnom koncepcijskom smislu nisu mnogo zaostajali za tabloidima.

Motivacija za započinjanje studije (koja je ostala otvorena za nove tekstove ili komentare) porasla je i zbog pomalo blazirane distanciranosti većeg dela „levih analitičkih snaga“ od cele nastale halabuke, kakva svakako nije mogla biti od pomoći u rastućoj političkoj i ideološkoj konfuziji, naprotiv. Problem političke, ekonomske i kulturne integrisanosti ili (bilo neminovnog ili „tradicionalnog“, prirodnog, bilo iznuđenog ili pretencioznog, fabrikovanog osećaja) otuđenosti jednog dela teritorije ili jednog dela stanovništva je vrlo složen za svaku savremenu politiku, a pogotovu za onu koja htela-ne-htela ne može da se otarasi kompleksnog iskustva jednovekovnih procesa državnog, nacionalnog, narodnog i klasnog organizovanja i delovanja. U datoj situaciji, i odsustvu ambicioznije kritičke analize i rasprave, nije čudno da se diskurzivni i propagandni narativi često svode na politički neproduktivne teze tipa „Vojvodina Vojvođanima“ što je samo na korak od „Srbija Srbima“ (a gde se sitnoburžoaski shvaćeno i zastupano vojvođanstvo, ispostavlja tek kao jedna destilisana varijanta srpskog nacionalizma i njegove iskonske „samosvojnosti“ i partikularizma, tužno nalik svim drugim legendarnim nacionalističkim posebnostima i specifičnostima). Uzimajući kao primer za analitičku perspektivu uobičajeni i transparentni društveni položaj snaga koje danas zastupaju i reprodukuju i takav diskurs, ili jednostavno na njemu parazitiraju kroz nemiroljubivu ali lukrativnu koegzistenciju sa „beogradskim strankama“, zapažaju se, iza povremeno šarmantne površine multikulturalnosti i nadnacionalnosti, zabrinjavajuće analogije sa tipičnim ideološkim i retoričkim akrobacijama frakcija deklasiranih srednjih slojeva, koji su mnogo nevolje doneli u evropskoj i, lakše za prisetiti se, skorijoj jugoslovenskoj političkoj i ratnoj istoriji. Kao što je iz istorije i teorije poznato, ovi slojevi, u situaciji razbijenosti organizacija i institucija radničkog pokreta, postaju nosioci konfuznih i najčešće retrogradnih ideja, plasiranih kroz karakteristične manifestne oblike sitnoburžoaskog radikalizma – ogorčeno insistiranje na istorijskoj osujećenosti, oštećenosti, neostvarenosti, skoro uvek zbog neke i nečije namerno loše i nepopravljivo zle političke prirode i namere, a skoro nikad zbog političkih karakteristika samog (npr. kapitalističkog) sistema. A u takvim, kao i srodnim oblicima različitih radikalnih predznaka o kojima će još biti reči, istorijski revizionizam je skoro obavezni a neretko i ključni oslonac političko-polemičke orijentacije i argumentacije.

Primeri nisu tako malobrojni i neubedljivi, u obe verzije pristupa protekloj godišnjici odvijali su se svojevrsni omaži istorijskom revizionizmu. Usklici o ispunjenjima „vekovnih težnji za ujedinjenjem naroda“ prisajedinjeni kletvama o jednovekovnom „poniženju“ Vojvodine (gde nije jasno da li se pri tom misli na težnje i poniženja naroda, a ne tek upravljačkih klasa Srbije i Vojvodine) lako su dovodili manje upućenog posmatrača u ozbiljnu nedoumicu. Zanimljiva pitanja bi na primer bila:

– Kako to da razne frakcije vojvođanske ili beogradske tranzicione buržoazije žele da tumače istoriju onoga što realno nisu, jer one po definiciji nisu deo naroda: za njegove interese se, bilo po definiciji (onoj Pulancasovoj) bilo po slavnoj i dokazanoj tradiciji, nikada nisu borile (osim možda u vrlo kratkom periodu kakvog-takvog socijalizma u Jugoslaviji), već su tek svoj klasni, sitnije ili krupnije-buržoaski interes prikazivale kao interes naroda;

– Kako razumeti apele nacional-centralista na nacionalno jedinstvo i jednoznačnost tamo gde su razlike i heterogenost političko i istorijsko bogatstvo;

– Kako razumeti lamente nad izgubljenom autonomijom uz prećutkivanje učešća političke elite SFRJ u postepenoj destrukciji jugoslovenskog socijalističkog projekta (zbog čega se u autonomaškim tužbalicama i rekvijemima, ni ne žali za jedinom stvarnom autonomijom koja je postojala u Vojvodini – socijalističkom);

– Kako analitički tretirati smešno – ali i lukrativno, tako da nije i uzaludno, na kraju krajeva, nacija je društveni oblik buržoaske vladavine – kalemljenje devetnaestovekovnih principa razumevanja i „(re)generisanja slobodne nacije“ na društvo koje je sve samo ne „nacionalno“ slobodno i nezavisno.

Sve su to simptomi kojima rutinski i hladno-interesno diriguju nosioci vlasti a strastveno i incidentno paradiraju opskurne stranačke ili aktivističke platforme tipa srpske ili vojvođanske lige (već i nestala u Vučićevom izbornom „usisivaču“), Dveri ili Mlada Vojvodina, koje, međutim, u tipičnom očajničkom samorazumevanju sopstvenih konfuznih ciljeva, pretenduju da asociraju na nešto sasvim drugo od onoga na šta zaista poprilično liče – a liče na dveri kapitala, na Severnu Ligu-e i na Mladu Italiju (svakako mnogo pre nego na integracionističku Mladu Bosnu).

Imajući u vidu da su nabrojani primeri pre bili simptomi nego dokazi o svesnim tendencijama ka odlučnije uspostavljenoj identiteskoj, kros-klasnoj solidarnosti i političkoj borbi, ne treba zapostaviti ni činjenicu da su pojedini učesnici u ondašnjoj debati takvu borbu priželjkivali ili obećavali. Istorijski i teorijski gledano, prepoznavao se koncept reprezentacije „glavnog“ političkog problema: iskonska borba sa moćnim, jer  sputavajućim, a istovremeno i nedostojnim, jer inferiornim neprijateljem (npr. „autistični, primitivni regionalizam ili nacionalizam“), koja borba, u slučaju nepovoljnog ishoda, dovodi do „ugrožavanja/poniženja jedinstveno shvaćenog kolektiva Srbija/Vojvodina“. S obzirom na ovakve simptome i tendencije, i studijom ograničenog tematskog obuhvata i formata moglo se započeti osvetljavanje aktuelnih karakteristika, idejnih područja, kao i političkih horizonata nastale konfuzije. Jer, ne zaboravimo, konfuzija je jedno od bitnih borbenih sredstava produkcije i reprodukcije kako vladajuće ideologije tako i ideologije vladajućih.

Podrazumeva se da svako ima pravo da se zalaže za sebi i svojoj zajednici (kako god shvaćenoj) odgovarajuću političku i svaku drugu organizaciju života, rada, teritorije, pa i za najpovoljniju verziju „utemeljiteljske” istorije i za nju vezane faktografije i argumentacije. Bitno pitanje je međutim – sa tačke gledišta borbe za iole pravedno društvo, dakle borbe za socijalizam kao besklasno društveno uređenje koje jedino može i mora omogućiti adekvatno postavljanje, razmatranje i pravedno rešavanje aktuelnih a time i istorijskih političkih pitanja – koliko je, kada i kako neki politički program ostvariv, sa kojim (i kakvim, za koga) rizicima, benefitima i perspektivama u datim istorijskim i aktuelnim uslovima. Na primer, kome u nekoj konkretnoj zajednici ili delu društva, u njegovom neposrednom okruženju ili u globalnom rasporedu i poretku političkih i ekonomskih ideja i snaga, konkretni program ide ili ne ide u prilog, koga ojačava, a koga slabi. Delovi srednje i posedničke klase u Vojvodini (kao i u drugim na različite načine specifičnim regionima u mnogim evropskim i svetskim zemljama) legitimno priželjkuju što više autonomije, jer je to, pojednostavljeno rečeno, bolje za njih same. Imali bi, sa razlogom pretpostavljeno, više udela npr. u narasloj administraciji, tj. upravnom aparatu države, ili više ingerencija nad za autonomne ekonomske politike vezanim poslovima i sredstvima unutar klijentističkih mreža. Isti ljudi koji im to „brane”, a npr. iz Beograda su, sa svim pretežno slučajno stečenim privilegijama života i rada u glavnom gradu (naravno, ukoliko su se slučajno rodili u nekoj bolje stojećoj frakciji sredne klase), verovatno bi baš isto to tražili za sebe, samo da su slučajno iz Novog Sada, jer njihovi karijerni i poslovni ciljevi i motivi su isti, samo su ostvarljiviji na republičkom odnosno pokrajinskom političko-upravljačkom nivou.

Takva principijelna podudarnost društveno-ekonomske baze i interesa, reflektuje se naravno i u polju ideoloških master narativa: politički isprazna identitetska i mitomanska (nesocijalistička) autonomaška logika vrlo lako prekristališe u onu još više mitomansku a centralističku, tek pukom promenom (slučajnog) mesta rođenja i života aktera. U suštini, ono čemu smo datim povodom svedočili, a i dalje svedočimo u dominantnom medijskom diskursu, jeste rasprava dve srednjeklasne formacije koje imaju manje-više istu (ekonomsku) ideologiju, ali (međusobno) ograničavajuću količinu resursa i političkog prostora na raspolaganju, zbog čega za te resurse (ili, kako bi R. Močnik to definisao, za ključne pozicije „kompradorske administracije”), barem unutar ovakvog, perifernog kapitalizma, po definiciji, moraju da vode beskrajnu unutarklasnu borbu. U kojoj se, naravno, bilo čiji uspeh ili nadmoć, neminovno, od suparničke strane, proglašavaju ugrožavanjem ili otimanjem vekovnih težnji/snova/prava. Odavno viđen a i objašnjen međuodnos, na primer poznatom Lakanovom podsec-krilaticom: „Ti si to što mrziš”.

Ozbiljniji problemi nastaju kad se u toj borbi sukobljene ali i kroz taj sukob na mnogo načina istorijsko-politički srasle strane služe političkom represijom, subjektivnim nasiljem, retardirajućom rusofilijom (nacionalističko-centralistička) ili bljutavom „euro-civilizacijskom“ demagogijom i za nju karakterističnim kultur-rasizmom (identitetsko-autonomaška), plus podjednako retardirajućom rusofobijom. A iza kojih isturenih pozicija tiho gude takođe pozamašni resursi nasilja, npr. ekstrativno-investitorsko-ucenjivačkog, apstraktnog globalno-ekonomskog intervencionističkog, kulturno-simboličkog itd. Na primer, u slučaju kompulzivnog eurobotskog insistiranja na tzv. evropskim vrednostima: nasilja vezanog za koncepte slavne evropske tradicije maskiranja hegemonističkih i kolonijalnih politika misionarskom pacifikacijom i kulturalizacijom. Na primer, u slučaju ganutljivog tamburanja o večnom rusko-srpskom prijateljstvu: besprizornog društvenog uneređenja i imperijalnog nasilja ruskog carstva na koje današnji ruski režim mnogo više liči nego li i na najgora izdanja sile i slave SSSR-a.

Uslovi za jedinjenje (čitati ovde tu reč kao glagol) koncepata i retorika su i bez tih uigranih aduta globalnih zaštitnika i pokrovitelja sasvim povoljni: „sistematska pljačka Vojvodine” se u nekakvoj turbo-generalizaciji lako u svojoj suštini svodi na čuvenu priču o „pljački Srbije u Jugoslaviji” (u obe priče ima neke moguće parcijalne istine, ali nimalo ne one koja se promoviše i kojom se manipuliše u dominantnim političkim narativima). „Autonomaši cepaju Srbiju” je u suštini reakcionarno zamajavanje i zastrašivanje stanovništva u sukobu sa prostom logikom, jer onaj ko hoće da bude autonoman u suštini svog htenja hoće i želi da gradi svoj odnos na dobrobit celine (da ne pominjemo da je npr. čak i Čankovo gospocko-mangupsko-kvazisocdem autonomaštvo u nekakvoj vezi sa nekakvom socijalističkom idejom ili makar agonijom te ideje, dok su npr. S. Trifunovićev pozorišno-buffet-ski patriotizam i egzibicionizam jedna nedotupavna i nedostojna antiteza bilo kakvoj socijalističkoj misli). Za nedavno demonstrirani politički kretenizam a la S. Truffaut teško je verovati da zaista postoji, pre podseća na otaljanu ili odšmiranu rolu tviterovski našpanovanog bukadžije i prepadača. Podjednako dubiozan je grafiti akcija mladovojvoda, nekom stvarno mora velika zbrka u glavi da vlada, skoro ista onolika kao u S. Truffaut-ovoj, da bi osmislio da krilatica „Vojvodina Vojvođanima” stoji pored parole „Smrt fašizmu”. Takođe, stara dobra parola, „Vojvođanska ruka u vojvođanskom džepu“, koja je u datim politički i ekonomskim prilikama, tek regionalna verzija apela patriotskih snaga za pljačkom od strane što „domaćijih” kapitalista, a la „Kupujmo naše (rezultate porobljavajućih proizvodnih odnosa)!”. U svakom slučaju, na kapitalističkoj periferiji ovakve borbe su nažalost neminovne. Dobro je što relativno mali procenat ljudi u njima participira, a prilično su i tragikomične jer se svode na tek dodatno mrcvarenje i čerupanje – eksploatacijom i varvarizacijom usled tranzicije – već odrpanih i odranih društava kapitalističke periferije.

Razumljivo, borba se, pogotovu oko rečene godišnjice, otvoreno i na nimalo čudan način zajednički vodila oko većeg i legitimnijeg istorijskog prava na (današnju) povlašćenu tj. glavnu poziciju monopolizacije ekonomske i političke moći u daljoj, neminovno sve submisivnoj i protivnarodnijoj politici. Teorijski gledano, zajednički se, i po tom pitanju vrlo jedinstveno vodi, jer se po prirodi klasnog društva ima zajednički neprijatelj – „narod/i”, tj. njihove većine, tj. radništvo i seljaštvo Vojvodine i Srbije. Nikakve autonomije, ni slobode ni državnosti ni nezavisnosti ni razvoja za radni narod tu nema i ne može ih ni biti usled neupitne političke, ekonomske i svake druge dominacije kolonijalnih metropola na kapitalističkoj periferiji. Uzalud je trud sviračima u gajde ili gusle.

Protivnici kičerajskih svetkovina povodom godišnjice (shvaćenih doduše pomalo pretenciozno kao ključnih simbola de-razvoja Vojvodine), bili su svakako u pravu što su se bunili zbog teško podnošljivih državno-ceremonijalnih besmislica, kao neupitno tužnih i ružnih simbola istorijske regresije (npr. komična remonarhizacija u slici, reči i vremenski-prostorno zalutalom skulptorskom delu). Sa pravom su se načelno gledajući zalagali za alternativnu tradicionalizaciju – orijentisanu na konstitutivno nasleđe Vojvodine iz socijalističke Jugoslavije. Ali avaj, ne kaže se uzalud „tradicija je zaborav porekla“. Shodno tome, zagovornicima teze o tendenciji de-razvoja Vojvodine ne pomaže prećutkivanje činjenice da je, van nedostignutog socijalističkog sveta svaki parcijalni ekonomski i istorijski „razvoj” uvek na teret nekog parcijalnog ekonomskog i istorijskog „zaostajanja”… i da, primera radi, pozivanje na fazu dobrobiti i napretka Vojvodine (ili Beograda, svejedno) u SFRJ, povlači za sobom i pitanje: a kakve veze ima taj razvoj sa nerazvojem velikog dela te iste zemlje? Kako to da je indeks razvijenosti između Slovenije i Kosova bio nekih 3:1 1945, a približno 7:1 1988 (prema B. Horvatu)? Da li je socijalistički onaj sistem u kome se jedni na osnovu sasvim nesocijalističkih predispozicija razvijaju, a „nerazvijeni” su uglavnom prepušteni sami sebi, iako su obično i preduslov i nusprozvod tog „razvoja”? Otkud političke tenzije i sukobi sve vreme u tom sistemu koji je u svojim početcima, ali i ukupno gledajući, uspešno i zaista nadilazio teška istorijska nasleđa i hendikepe svetske periferije i „rezervnog ekonomskog prostora”? Neprijatna pitanja na koje se nikad ne dobija odgovor ako ih neko uopšte i postavlja. Od predstavnika vlasti odgovor je stigao posredno, preko Vučićeve studije slučaja „Komunisti su nas naučili da ne radimo!” (koju bi inače potpisale sve njegovom vlašću aktuelno ojađene i ogorčene liberalne frakcije). Drugi takođe indirektan odgovor je i principijelno, i ponovo jedinstveno, nepominjanje socijalističke prirode autonomije, dakle baš one jedne jedine, od samih „autonomaša” hvaljene i slavljene autonomije Vojvodine. Dakle, u pola glasa, nekako polovično, veliča se i evocira autonomija, a pod tepih gura socijalizam koji ju je uspostavio, zbog čega bi takve upolovačene, brevijarizovane narative, trebalo možda stalno stavljati pod znakove navoda? Sa druge strane, zaklinjanje na večitu ingerenciju Srbije nad Vojvodinom je podjednako apsurdno i politički cinično jer Srbija kao ni druge periferne kapitalističke države nema niti može imati ingerenciju ni nad samom sobom.

Nije dakle nimalo čudno da su, kao što je Filip Šaćirović primetio u svom tekstu, obe argumentacije i politike tj. oba diskursa u povodu tumačenja date stogodišnjice u stvari nacionalistička. Kakvi drugo i mogu biti ako su zasnovani na politikama identiteta, kulturno-prostornoj blizini i (i domaćinskoj upodobljenosti) ili daljini (i bećarskoj nepodobnosti) od nekog hegemona, kao i na po pravilu reakcionarnoj i retrogradnoj kros-klasnoj solidarnosti? I jedni i drugi sastavci ovog jedinjenja, podjednako pažljivo (u čemu su se posebno izveštile apologete Ustava iz 1974. koji bi iz tog sistema i vremena uzeli sve – osim kakvog-takvog socijalizma) ili podjednako bahato (u čemu su se izveštili apologete nemačke privredne i političke moći, koji iz svojih udvoričkih hvalospeva pažljivo izostavljaju uobičajene istorijske posledice i rezultate tog radikalno-evropeizujućeg iskustva), ali ujedinjeno guraju ili maskiraju socijalna pitanja ispod republičko ili pokrajinsko istorijskih, kulturnih, identitetskih. Time praktično obezbeđuju dnevni re-enactment prisajedinjenja, koji je u svom tekstu detaljnije razmatrao Aleksandar Matković.

Da rezimiramo, dve elite su na praktično istom zadatku, podvođenja stanovništva i privrede (ali i istorije i istorijskog sećanja) diktatu globalnog ili lokalnog kapitala. Teze i tendencije razjedi- ili sajedi-njavanja mogu se pozivati na istoriju koliko hoće ili neće, tek, njihova realna snaga proističe ili tek pretiče iz tokova i obrta na globalnom tržištu i lokalnih, mahom haotičnih polit-ekonomskih povoljnosti ili nepovoljnosti koje iz takvih procesa i događaja proističu.

Jelena Mihajlov u svom tekstu komentariše u stručnom pogledu bizarnu a u proceduralnom nepodnošljivu improvizaciju oko ustanovljenja Muzeja prisajedinjenja, koje se time tendenciozno postulira kao mega-samobitni istorijski događaj, van konteksta i ukupnosti istorijskih i političkih odnosa i tokova. Iako manje pompezno ili službeno, isto ili slično tome rade i kritičari proslave ove svojevrsne institucionalizacije improvizacije – izoluju pojedine, za njihove političke ambicije povoljne aspekte istorijskih ili aktuelnih procesa i događanja iz ukupne slike i prilike političkih vremena i istorija, i prošlih i današnjih. Nije ni čudo da se tek naizgled neprirodnim, alhemijskim, (prisa)jedinjenjem ova dva narativa može nazreti kompleksnost i među-uslovljenost istorija Vojvodine i Srbije, i specifičnost tog odnosa i njegovog bilo mirnog ili nemirnog a uvek „krivudavog” istorijskog i institucionalnog političkog toka. Tekstovi u studiji „Diskursi o prisajedinjenju” su zato i predlog za dalje razmatranje takvih kompleksnih tema, prevashodno kroz prizmu antagonizama klasnog društva, njegove aktuelnosti, budućnosti, i njegove podjednako bitne geneze i funkcije u istorijskim suglasicama i nesuglasicama politika i politikanstava u Srbiji i Vojvodini.

Relativno skroman početak bavljenja ovakvom temom dobija na mogućem značaju ako se uporede kapaciteti i dometi jednog udruženja građana, trenutno bez ikakvog budžeta, sa brdima prolivenog meda i žuči (što čini još jedno  dijalektičko jedinjenje) povodom svega onoga u studiji tek načetog ili tek izrečenog. Jasno je da rasprave, koliko god neophodne, mogu biti i sasvim nevidljive ukoliko nisu u skladu sa interesima i strategijama dveju konkurentskih i diskurzivno dominantnih političkih formacija. Njihova aktuelna probitačnost i sveprisutnost, navode na razmišljanje o podršci koju imaju, kao i smislu te podrške u političkoj aktuelnosti ili budućnosti (po istraživanju Kristen Ghodsee, revizionističke politike i prakse npr. u Bugarskoj, podržane su direktno od udruženja američkih biznismena). Razumevanje društveno-političke konjukture i dinamike unutar i oko ovih odnosa može biti od značaja za sve ljude izložene diktaturi kapitala na ovim prostorima, jer su ti odnosi, uvezani u isti lokalno-globalni poredak, koliko god zaista specifični, istovremeno srodni i slični onima u drugim regionima i državama periferije, i ne samo periferije. Činjenica da je savremena politička moć globalna a autoritet lokalan je izazov i za deklarativno “najnepolitičnija” društvena stajališta (tj. stečene ili izgrađene klasne pozicije) ili politička stanovišta (tj. klasnu svest ali i ne-svest). Ili ćemo te odnose, pozicije i propozicije zajednički i politički ambiciozno analizirati i razumeti, za početak odvajajući za socijalističku borbu i društvo važne i realne, od, interesima kapitalističkih elita podređenih i fabrikovanih argumenata i kontradikcija – ili ćemo zajednički završiti u žrvnju sitnoburžoaskog radikalizma i avanturizma (trenutno u ofucanoj laboratoriji retoričkog mućkanja i eksperimentisanja, ali sa jasnom tendencijom tranzicije socijalnih u identitetske teme, a potom i tranzicije mutnih rezultata eksperimenata u još mutnije vanlaboratorijske uslove).

(Tekst nastao kao uvod u studiju „Diskursi o ‘prisajedinjenju’”, dorađen za potrebu objavljivanja u Novom plamenu)


 




Kontaktiraj nas